Zasady amortyzacji

Autor: Arkadiusz Tobiasz 13 września 2010

Prawo podatkowe reguluje zasady obliczania amortyzacji dla środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych oraz podaje stawki amortyzacyjne, które są uznawane jako koszt uzyskania przychodów dla celów podatkowych. Ustawa o rachunkowości również określa zasady obliczania amortyzacji, a prawo podatkowe ich nie neguje, a jedynie określa, jakie koszty amortyzacji bilansowej można uznać za koszt uzyskania przychodów podczas wyliczania podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym.
W konsekwencji jednostka gospodarcza oblicza koszty zużycia środków trwałych i wartości niematerialnych osobno dla celów bilansowych, zgodnie z zapisami ustawy o rachunkowości oraz dla celów podatkowych, zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Finansów. W związku z tym w jednostce gospodarczej spotkamy amortyzację bilansową, która wynika z planu amortyzacyjnego, oraz amortyzację podatkową wynikającą z odpowiednich przepisów podatkowych.
Prawo podatkowe zawiera przepisy dotyczące amortyzacji środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych, które opierają się na pięciu podstawowych zasadach:
1. odpisy amortyzacyjne dokonywane są od zaktualizowanej wartości początkowej,
2. odpisów amortyzacyjnych dokonuje się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek przyjęto do użytkowania,
3. odpisy dokonywane są w równych ratach miesięcznych, dopuszczalne jest jednak dokonywanie odpisów w ratach kwartalnych lub jednorazowo na koniec roku, przy czym wyją-tek ten nie dotyczy podatników prowadzących księgi rachunkowe,
4. odpisów amortyzacyjnych dokonuje się do końca tego miesiąca, w którym ich suma zrównała się z wartością początkową tego środka lub w którym środek postawiono w stan likwidacji, bądź też stwierdzono jego niedobór,
5. istnieje nakaz zamortyzowania środka przez cały okres jego posiadania.

Natomiast zgodnie z prawem bilansowym amortyzacja środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych jest dokonywana:
1. na bazie aktualnego planu amortyzacji, który zawiera stawki i kwoty rocznych odpisów amortyzacyjnych,
2. od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek przyjęto do użytkowania,
3. do końca tego miesiąca, w którym ich suma zrównała się z wartością początkową tego środka lub w którym środek postawiono w stan likwidacji, sprzedano, bądź też stwierdzono jego niedobór.

W związku z tym jednostka gospodarcza dokonuje odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych, której sposób obliczania został omówiony w poprzednim rozdziale. Istnieje jednak wyjątek od tej zasady, który dotyczy taboru morskiego w budowie. Otóż podstawą do dokonania odpisów amortyzacyjnych przez armatorów od tego taboru są poniesione przez niego wydatki. Odpisów dokonuje się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym poniósł on wy-datki na jego budowę w wysokości 10% wartości kontraktu. Te 10% jest ustalane odrębnie dla każdego obiektu tego taboru, a wartość kontraktowa na dzień zawarcia umowy na budowę danego obiektu. Jak również zostało wspomniane w poprzednim rozdziale odpisów amortyzacyjnych w przypadku nieruchomości, w tym budynku lub lokalu mieszkalnego wykorzystywanego do prowadzenia działalności gospodarczej, wynajmowanego lub wydzierżawionego w części dokonuje się w wysokości ustalonej od jej wartości początkowej przemnożonej przez stosunek wykorzystywanej powierzchni użytkowej w części do całej powierzchni użytkowej nieruchomości, budynku lub lokalu.
Odpisy amortyzacyjne dokonywane są od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środki trwałe zostały przyjęte do użytkowania. Należy udokumentować fakt przekazania środka do użytkowania. Jednostki prowadzące księgi rachunkowe wystawią odpowiedni dokument księgowy (OT), a pozostali podatnicy mogą zrobić adnotację na dowodzie nabycia o przekazaniu środka do użytkowania. Tutaj również spotykane są wyjątki: tabor morski w budowie, środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne o wartości początkowej nieprzekraczającej 3 500 zł, środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne o wartości początkowej przekraczającej 3 500 zł, które przez podatnika początkowo nie zostały zaliczone do środków trwałych, a ich okres użytkowania przekroczył jeden rok, środków trwałych wykorzystywanych sezonowo oraz ujawnionych środków trwałych .
Jak już zostało wspomniane wcześniej odpisów amortyzacyjnych od taboru morskiego w budowie dokonuje się od pierwszego dnia miesiąca, w którym armator poniósł wydatki (wlicza się tu także wpłaty zaliczek) na ten cel w wysokości co najmniej 10% wartości kontraktowej, odrębnie dla każdego obiektu tego taboru. Składniki majątkowe, których wartość początkowa nie przekracza 3 500 zł, pomimo tego, że okres ich użytkowania jest dłuższy niż jeden rok można nie zaliczać do środków trwałych. W przypadku zaliczenia ich do środków trwałych można je amortyzować jak pozostałe środki trwałe bądź też dokonać jednorazowego odpisu amortyzacyjnego w miesiącu oddania go do użytku lub w miesiącu następnym. Również prawo bilansowe dla środków trwałych o niskiej jednostkowej wartości dopuszcza dokonywanie odpisów amortyzacyjnych w sposób uproszczony, przez dokonywanie zbiorczych odpisów dla grup środków trwałych zbliżonych rodzajem i przeznaczeniem oraz jednorazowo, odpisując wartość tego rodzaju środków trwałych. Kolejny wyjątek to sytuacja, w której wartość początkowa środka przekracza 3 500 zł, ale nie został zaliczony do środków trwałych. Stało się tak, ponieważ podatnik przyjął, że będzie go użytkował przez okres krótszy niż jeden rok i w związku z tym nie zaliczył go jako środka trwałego, a wydatki zaliczył jednorazowo do kosztów. W przypadku, gdy jednak okres jego użytkowania przekroczy jeden rok, podatnik musi zaliczyć go do środków trwałych według ceny nabycia lub kosztu wytworzenia w pierwszym dniu miesiąca następującego po miesiącu, w którym ten rok upłynął. Dodatko-wo powinien zmniejszyć koszty uzyskania przychodów o różnicę wynikającą z ceny nabycia lub kosztu wytworzenia a wartością odpisów amortyzacyjnych za okres dotychczasowego użytkowania tego środka, według stawek amortyzacyjnych stanowiących załącznik nr do updof. Środki trwałe wykorzystywane sezonowo posiadają szczególny sposób ustalania amor-tyzacji. Odpisy amortyzacyjne dokonywane są w okresie wykorzystywania danego środka trwałego bądź wartości niematerialnej i prawnej. Miesięczne odpisy ustalone są w taki spo-sób, że roczną kwotę odpisów amortyzacyjnych dzieli się przez liczbę miesięcy w sezonie. W przypadku, gdy środek zostanie przekazany do użytkowania w sezonie, to odpisów amortyzacyjnych dokonuje się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym został przekazany do użytku, w przeciwnym przypadku odpisy dokonywane są od pierwszego dnia miesiąca sezonu. Ostatnim wyjątkiem jest sytuacja, w której środek trwały lub wartość niematerialna i prawna zostaje ujawniona, gdyż wcześniej nie były ujęte w ewidencji. Dokonane odpisy amortyzacyjne od takiego środka nie stanowią kosztu uzyskania przychodu. Ujawniony środek trwały należy wprowadzić do ewidencji środków trwałych. Nie przeprowadza się w takiej sytuacji korekty kosztów uzyskania przychodów, a odpisów dokonuje się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek został wprowadzony do ewidencji.

Odpowiedz

 

Arkadiusz Tobiasz student Akademii Ekonomicznej im. Karola Adamieckiego w Katowicach na specjalnościach informatyka ekonomiczna oraz rachunkowość. Więcej...

jQuery Validation i funkcja remote

Jakiś czas temu zwrócił się do mnie użytkownik z problemem. Chodzi o to, że korzysta on z pluginu walidacji jQuery, […]

Zend Framework: integracja z Uploadify

W tym wpisie postaram się przedstawić Wam w jaki sposób zintegrować skrypt Uploadify z Zend Frameworkiem. Dzięki temu będziemy mogli […]

Javascript: Czasowe wyświetlanie reklamy

Czasami chcemy, aby na pewnym elemencie naszej strony wyświetlała się reklama przez jakiś czas, a następnie zniknęła. W tym wpisie […]

Linux: backup wszystkich baz danych MySQL

Swego czasu pisałem o tym jak z poziomu konsoli można szybko i przyjemnie zrobić backup bazy MySQL. Wszystko jest ładnie […]