Charakterystyka kont kosztów w układzie rodzajowym cz. 1

Autor: Arkadiusz Tobiasz 28 lipca 2010

W tym wpisie postaram się scharakteryzować pierwsze cztery konta kosztów w układzie rodzajowym. Na ten układ składa się siedem rodzajów kont, a mianowicie: Amortyzacja (400), Zużycie materiałów i energii (401), Usługi obce (402), Podatki i opłaty (403), Wynagrodzenia (404), Ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia na rzecz pracowników (405) oraz Pozostałe koszty (409).

Oczywiście powyższe konta można dzielić na mniejsze, np. zamiast konta „Zużycie materiałów i energii” można stworzyć dwa konta – „Zużycie materiałów” i „Zużycie energii”. Wszystko zależy od planu kont jaki firma przyjęła w prowadzeniu dokumentacji finansowej. Oprócz omówienia kont kosztów w układzie rodzajowym umieściłem dla każdego konta schemat ewidencji, który obrazuje z jakimi kontami może konto kosztu korespondować oraz po jakich stronach należy operacje księgować na tych kontach. Znajdziecie tutaj także proste przykłady, które mam nadzieję dopełnią tą charakterystykę.

Konto „Amortyzacja” (400)

Na tym koncie ujmowane są odpisy amortyzacyjne, które zmniejszają wartość początkową środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. Konto to koresponduje z kontem Umorzenie środków trwałych (070) lub Umorzenie wartości niematerialnych i prawnych (075).

Czym jest amortyzacja?
Amortyzacja to inaczej zużycie ekonomiczne i fizyczne w przypadku środków trwałych, a w przypadku wartości niematerialnych i prawnych tylko zużycie ekonomiczne. Amortyzacja zaliczana jest w poczet kosztów działalności podstawowej przedsiębiorstwa. Rozkłada ją się w czasie proporcjonalnie do wartości środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej oraz jego ekonomicznej użyteczności.

Schemat ewidencji

  1. Naliczenie miesięcznej stawki amortyzacji od środków trwałych
  2. Naliczenie miesięcznej stawki amortyzacji od wartości niematerialnych i prawnych

Przykład

W marcu miały miejsce następujące operacje gospodarcze:

1. Obliczono miesięczną amortyzację środków trwałych: 3 250,- zł
2. Obliczono kwartalną amortyzację wartości niematerialnych i prawnych: 2 200,- zł

Polecenie

Należy zaksięgować podane powyżej operacje ujmując koszty w układzie rodzajowym.

Rozwiązanie


Konto „Zużycie materiałów i energii” (401)

Na tym koncie ujmujemy zużycie materiałów, które mogą być pobrane bezpośrednio z magazynu, ale także te materiały, które nie podlegając magazynowaniu. Oprócz tego na tym koncie ewidencjonuje się zużycie energii wykorzystywanej w działalności produkcyjnej, usługowej, handlowej oraz na potrzeby ogólnozakładowe. Konto to koresponduje najczęściej z kontem Materiały (311), ale również z kontami takimi jak Rozrachunki z dostawcami (202), Inne rozrachunki z pracownikami (234) czy Odchylenia od cen ewidencyjnych materiałów (320).

Przykłady kosztów

  • koszty zużycia materiałów, surowców, obcych półfabrykatów,
  • koszty zużycia materiałów pomocniczych, zarówno własnej i obcej produkcji wykorzystywanych w działalności produkcyjnej i usługowej,
  • koszty zużycia materiałów biurowych i gospodarczych,
  • koszty zużycia opakowań produkcyjnych i wysyłkowych,
  • koszty zakupu książek, czasopism fachowych,
  • koszty niedoborów i szkód materiałów wynikłych z ubytków naturalnych lub błędnych pomiarów zużycia,
  • koszty zużycia energii elektrycznej i cieplnej,
  • koszty zużycia sprężonego powietrza,
  • koszty zużycia wody,
  • koszty zużycia paliw: ciekłych, gazowych i stałych.

Na tym koncie mogą być również ujmowane narzuty odchyleń od cen ewidencyjnych materiałów, które przypadły na zużyte przez nas materiały. Ewidencja ta ma miejsce tylko w przypadku stosowania w przedsiębiorstwie wyceny materiałów według stałych cen ewidencyjnych.

Schemat ewidencji

  1. Zużyto materiały.
  2. Zużyto energię.
  3. Zużyto materiały zakupione przez pracownika.
  4. Narzut odchyleń na zużyte materiały.
  5. Narzut odchyleń na zużyte materiały.

Przykład 1

Stany wybranych kont na 01.01.200X wyglądały następująco:

  • Kasa: 2 200,- zł (Wn)
  • Materiały: 25 000,- zł (Wn)
  • Rachunek bieżący: 5 000,- zł (Wn)

W styczniu miały miejsce następujące operacje gospodarcze:

1. Wydano z magazynu materiały do produkcji zgodnie z dowodami Rw: 7 500,- zł
2. Otrzymano fakturę dotyczącą zużycia energii elektrycznej na hali produkcyjnej: 2 250,- zł
3. Otrzymano fakturę za prenumeratę czasopism za trzy miesiące: 100,- zł
4. Uregulowano zobowiązanie wobec dostawcy z rachunku bankowego: 2 250,- zł
5. Otrzymano fakturę za zużytą wodę na wydziale produkcji pomocniczej: 1 300,- zł
6. Pracownik Jan Kowalski przedłożył zakupione druki biurowe wraz z rachunkiem, które przekazane zostały bezpośrednio do zużycia: 35,- zł
7. Opłacono gotówką fakturę za prenumeratę czasopism: 100,- zł

Polecenie

Należy zaksięgować podane powyżej operacje ujmując koszty w układzie rodzajowym.

Rozwiązanie

Przykład 2

Stany wybranych kont na 01.01.200X wyglądały następująco:

  • Kasa: 3 000,- zł (Wn)
  • Materiały: 50 000,- zł (Wn)
  • Rozrachunki z dostawcami: 2 000,- zł (Ma)
  • Odchylenia od cen ewidencyjnych materiałów: 3 000,- zł (Wn)

W styczniu miały miejsce następujące operacje gospodarcze:

1. Wydano z magazynu materiały do produkcji zgodnie z dowodami Rw: 10 000,- zł
2. Obliczono i zaksięgowano narzut odchyleń od cen ewidencyjnych przypadających na zużyte materiały: … zł
3. Uregulowano gotówką zobowiązania wobec dostawcy: 2 000,- zł

Polecenie

Należy zaksięgować podane powyżej operacje ujmując koszty w układzie rodzajowym.

Rozwiązanie

Na początku liczymy wskaźnik odchyleń od cen ewidencyjnych materiałów:

Następnie liczymy odchylenia przypadające na zużyte materiały:

Konto „Usługi obce” (402)

Na tym koncie rejestruje się wszystkie usługi, które świadczone są przez obce jednostki na rzecz naszego przedsiębiorstwa. Konto to koresponduje z kontem Rozrachunki z dostawcami (202) oraz Rozliczenie zakupu usług (303).

Przykłady kosztów

  • obróbka obca,
  • usługi transportowe, czyli przewozy różnymi środkami transportu, ale także koszty załadunku, rozładunku i składowania, opłaty za spedycję oraz wynajem taboru transportowego, bocznic kolejowych itp.,
  • usługi remontowe,
  • usługi pocztowe, w tym usługi telekomunikacyjne, łączności, telegraficzne itp.,
  • usługi ochrony mienia,
  • usługi wywozu nieczystości,
  • usługi doradztwa prawnego i podatkowego,
  • usługi informatyczne,
  • usługi introligatorskie,
  • usługi poligraficzne,
  • usługi wydawnicze,
  • usługi biurowe, w tym kopiowanie, archiwizowanie i tłumaczenie,
  • usługi sprzątania,
  • usługi turystyczne,
  • usługi kulturalne,
  • usługi bankowe,
  • usługi wykonania badań i ekspertyz,
  • usługi najmu i dzierżawy,
  • usługi prowadzenia ksiąg rachunkowych.

Uwaga!

Na tym koncie nie księgujemy wydatków związanych z reprezentacją i reklamą. Koszty reprezentacji i reklamy księgowane są na koncie Pozostałe koszty.

Schemat ewidencji

  1. Rozliczono usługę.
  2. Zakupiono usługę od dostawcy.

Przykład

Stany wybranych kont na 01.01.200X wyglądały następująco:

  • Kasa: 5 000,- zł (Wn)
  • Rachunek bieżący: 20 000,- zł (Wn)
  • Rozrachunki z dostawcami: 3 000,-zł (Ma)

W styczniu miały miejsce następujące operacje gospodarcze:

1. Otrzymano fakturę dotyczącą czynszu za użytkowanie hali produkcyjnej: 1 500,- zł + 330,- zł VAT = 1 830,- zł
2. Uregulowano gotówką zobowiązania wobec dostawcy: 2 000,- zł
3. Otrzymano fakturę za przeprowadzone rozmowy telefoniczne: 400,- zł + 88,- zł VAT = 488,- zł
4. Otrzymano fakturę za transport zakupionych materiałów: 300,- zł + 66,- zł VAT = 366,- zł
5. Uregulowano z rachunku bankowego zobowiązania wobec dostawcy: 1 000,- zł
6. Otrzymano fakturę za remont budynku administracji: 2 000,- zł + 440,- zł VAT = 2 440,- zł
7. Otrzymano fakturę za wykonane ekspertyzy: 200,- zł + 44,- zł VAT = 244,- zł

Polecenie

Należy zaksięgować podane powyżej operacje ujmując koszty w układzie rodzajowym.

Rozwiązanie

Konto „Podatki i opłaty” (403)

Na tym koncie ewidencjonujemy wszystkie podatki i opłaty związane ze zwykłą działalnością operacyjną przedsiębiorstwa. Konto to koresponduje z kontem Pozostałe rozrachunki z tytułu podatków (225), Kasa (101) oraz Rachunek bieżący (131).

Przykłady kosztów

  • podatek od nieruchomości, w tym budowli, gruntów i budynków,
  • podatek od czynności cywilnoprawnych,
  • podatek od środków transportowych,
  • podatek akcyzowy,
  • podatek VAT naliczony, który nie podlega odliczeniu od podatku należnego i zwrotowi przez Urząd Skarbowy,
  • podatek VAT należny od importu usług, towarów, produktów, zużytych materiałów oraz usług własnych, które związane są z reklamą i reprezentacją na zewnątrz,
  • opłaty za wieczyste użytkowanie gruntów,
  • opłaty za korzystanie ze środowiska,
  • opłaty na rzecz PFRON,
  • opłaty skarbowe, notarialne, sądowe, administracyjne.

Uwaga!

Na tym koncie nie księgujemy kosztów związanych z opłatami, które mają charakter sankcyjny (nałożonych kar, naliczonych odsetek), a także opłat sądowych, które dotyczą roszczeń spornych oraz podatku dochodowego od osób fizycznych i prawnych. Koszty nałożonych kar oraz opłat sądowych związanych z roszczeniami spornymi księgujemy na koncie Pozostałe koszty operacyjne, naliczonych odsetek na koncie Koszty finansowe.

Schemat ewidencji

  1. Otrzymano wezwanie do zapłaty podatku.
  2. Opłacono opłatę z kasy.
  3. Opłacono podatek przelewem.

Przykład

Stany wybranych kont na 01.01.200X wyglądały następująco:

Kasa: 2 000,- zł (Wn)

Rachunek bieżący: 5 000,- zł (Wn)

W styczniu miały miejsce następujące operacje gospodarcze:

1. Opłacono gotówką podatek od nieruchomości: 500,- zł
2. Opłacono przelewem opłatę za ochronę środowiska: 250,- zł
3. Opłacono gotówką notarialne potwierdzenie kopii dokumentów: 50,- zł

Polecenie

Należy zaksięgować podane powyżej operacje ujmując koszty w układzie rodzajowym.

Rozwiązanie


Powiązane wpisy

Jeden komentarz

  1. [...] poprzedniego wpisu charakteryzującego konta kosztów w układzie rodzajowym. W tym wpisie postaram się [...]

Odpowiedz

 
Arkadiusz Tobiasz student Akademii Ekonomicznej im. Karola Adamieckiego w Katowicach na specjalnościach informatyka ekonomiczna oraz rachunkowość. Więcej...





Najlepszy sprzet i filtry sprężonego powietrza w pneumatyczny.com Eleganckie i stylowe meble sklepowe na zamówienie.

jQuery Validation i funkcja remote

Jakiś czas temu zwrócił się do mnie użytkownik z problemem. Chodzi o to, że korzysta on z pluginu walidacji jQuery, [...]

Zend Framework: integracja z Uploadify

W tym wpisie postaram się przedstawić Wam w jaki sposób zintegrować skrypt Uploadify z Zend Frameworkiem. Dzięki temu będziemy mogli [...]

Javascript: Czasowe wyświetlanie reklamy

Czasami chcemy, aby na pewnym elemencie naszej strony wyświetlała się reklama przez jakiś czas, a następnie zniknęła. W tym wpisie [...]

Linux: backup wszystkich baz danych MySQL

Swego czasu pisałem o tym jak z poziomu konsoli można szybko i przyjemnie zrobić backup bazy MySQL. Wszystko jest ładnie [...]