Formy opodatkowania: karta podatkowa

Autor: Arkadiusz Tobiasz 18 maja 2010

Karta podatkowa jest chyba najprostszą formą opłacania zryczałtowanego podatku dochodowego dla osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą. Decydując się na tą formę nie musimy m.in. prowadzić ksiąg rachunkowych czy składać zeznań podatkowych w ciągu roku.

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. 1998 nr 144 poz. 930)

Przedmiot podatku

Podmiotem podatku opłacanego w formie karty podatkowej są wyłącznie osoby fizyczne (w tym spółki cywilne osób fizycznych – wspólnicy + pracownicy nie przekracza określonego stanu zatrudnienia) prowadzące określony w ustawie rodzaj gospodarczej działalności (art. 23).

Osoby fizyczne mogą skorzystać z tej formy opodatkowania, jeżeli:

  • złożą odpowiedni wniosek do naczelnika urzędu skarbowego (deklarację PIT 16 – nie później niż do dnia 20 stycznia roku podatkowego),
  • we wniosku wskażą prowadzenie działalności wymienionej w załączniku nr 3 do ustawy,
  • nie korzystają z usług osób nie zatrudnionych przez siebie na podstawie umowy o pracę, jak i innych przedsiębiorstw, z wyjątkiem usług specjalistycznych,
  • małżonek podatnika nie prowadzi działalności w tym samym zakresie,
  • nie wytwarzają wyrobów opodatkowanych, na podstawie odrębnych przepisów, podatkiem akcyzowym,
  • nie prowadzą innych rodzajów działalności,
  • pozarolnicza działalność gospodarcza zgłoszona we wniosku, nie jest prowadzona poza terytorium RP,
  • nie przekroczą określonego limitu zatrudnienia.

Nie wyłącza opodatkowania w formie karty podatkowej:

  • prowadzenie przez podatnika działalności w zakresie wytwarzania energii elektrycznej, w elektrowniach wodnych i wiatrowych, o mocy oddawanej do 5.000 kilowatów, oraz wytwarzanie biogazu;
  • osiąganie przychodów z tytułu umowy najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze

– z których przychody (dochody) podlegają odrębnemu opodatkowaniu podatkiem dochodowym na ogólnych zasadach.

Podatnicy prowadzący działalność opodatkowaną w formie karty podatkowej są zwolnieni od obowiązku prowadzenia ksiąg, składania zeznań podatkowych, deklaracji o wysokości uzyskanego dochodu oraz wpłacania zaliczek na podatek dochodowy. Podatnicy ci są jednak obowiązani: wydawać na żądanie klienta rachunki i faktury; prowadzić ewidencję zatrudnianych pracowników; prowadzić karty wynagrodzeń pracowników.

Przedmiot podatku

Zryczałtowanym podatkiem dochodowym opłacanym w formie karty objęte są następujące rodzaje działalności (art. 23):

  • usługowa lub wytwórczo-usługowa,
  • detaliczny handel artykułami spożywczymi, rolnymi i ogrodniczymi,
  • obnośny i obwoźny handel artykułami przemysłowymi,
  • działalność gastronomiczna,
  • usługi transportowe,
  • usługi rozrywkowe,
  • sprzedaż posiłków domowych w mieszkaniach,
  • działalność wykonywana w ramach niektórych tzw. wolnych zawodów (pielęgniarka, położna, weterynarz),
  • opieka domowa nad dziećmi i osobami chorymi,
  • usługi edukacyjne.

Zryczałtowany podatek w formie karty podatkowej mogą opłacać także osoby fizyczne, w tym rolnicy równocześnie prowadzący gospodarstwo rolne zajmujący się:

  • usługami o charakterze agrotechnicznym i przewozowym, świadczone na rzecz kół łowieckich,
  • usługi polegającymi na przewozie mleka do punktów skupu, zrywce i wywózce drewna z lasu do punktów przeładunkowych oraz  przewozie uczniów do szkoły,
  • sprzedaż piasku, żwiru, kamieni, glinki, torfu i innych minerałów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego,
  • usługi hotelarskie polegające na wynajmie pokoi gościnnych i domków turystycznych (w tym wydawanie posiłków), jeżeli łączna liczba pokoi (w tym także w domkach  turystycznych) nie przekracza 12,
  • usługi w zakresie wytwórczości ludowej i  artystycznej.

Dochodów opodatkowanych w formie karty podatkowej nie łączy się z dochodami z innych źródeł.

Liczba pracowników

Jednym z warunków skorzystania z opodatkowania w formie karty podatkowej jest zatrudnienie. Maksymalne zatrudnienie w zależności od rodzaju prowadzonej działalności jest określone w załączniku nr 3 do ustawy.

Do liczby pracowników wlicza się osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę nakładczą oraz członków rodziny, którzy mają inne miejsce zamieszkania stałego lub czasowego niż podatnik.

Do liczby pracowników nie wlicza się:

  • członków rodziny pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym z podatnikiem (spółka cywilna – tylko członków rodziny jednego ze wspólników),
  • osób zatrudnionych w celu nauki zawodu lub przyuczenia do wykonywania określonej pracy oraz maksymalnie 3 osoby (studenci i uczniowie w okresie wakacji letnich i zimowych), które zostały zatrudnione w okresie 12 pierwszych miesięcy po złożeniu egzaminu,
  • pracowników zatrudnionych wyłącznie przy sprzedaży wyrobów, przyjmowaniu zleceń na usługi, utrzymywaniu czystości w zakładzie, prowadzeniu kasy i księgowości, kierowców i konwojentów – pod warunkiem, że podatnik określił na piśmie zakres czynności tych pracowników,
  • osób, na których rachunek jest prowadzona działalność po śmierci podatnika, jeżeli osoby te nie biorą udziału w prowadzeniu działalności,
  • nie więcej niż czterech bezrobotnych absolwentów skierowanych, na podstawie odrębnych przepisów, przez właściwy urząd pracy do odbywania stażu u pracodawcy przez okres nie przekraczający dwunastu miesięcy,
  • łącznie nie więcej niż trzech zatrudnionych bezrobotnych lub absolwentów – w rozumieniu przepisów o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu – zarejestrowanych w urzędzie pracy, przy czym okres zarejestrowania w urzędzie pracy bezrobotnego musi trwać co najmniej 6 miesięcy w okresie bezpośrednio poprzedzającym jego zatrudnienie.

W przypadku zatrudniania pracowników podatnik ma obowiązek prowadzić ewidencję zatrudnienia przechowywaną w miejscu wykonywania działalności lub siedzibie.

Podstawa opodatkowania

Podstawa opodatkowania kształtowana jest przez szereg czynników, praktycznie pozostaje nią dochód lub przychód osiągany przez podatnika z danego rodzaju działalności. Podatek dochodowy w formie karty podatkowej podatnik obniża o kwotę składki na powszechne ubezpieczenie zdrowotne (nie więcej niż 7,75% podstawy wymiaru tej składki) o ile nie została odliczona od podatku dochodowego.

Stawki podatkowe

System stawek karty podatkowej bazuje na ponad 100 typach działalności pogrupowanych w rodzaje działalności.

Stawki karty podatkowej precyzuje załącznik nr 3 do ustawy

Stawki karty podatkowej są wyłącznie stawkami kwotowymi, mocno zróżnicowanymi (od kilkudziesięciu złotych do prawie 2 tys. złotych) w zależności od:

  • rodzaju i zakresu prowadzonej działalności objętej kartą podatkową,
  • wielkości zatrudnienia w zakładzie podatnika,
  • wielkości miejscowości, w której prowadzona jest działalność gospodarczą (liczba mieszkańców),
  • innych warunków.

W przypadku zbiegu kilku rodzajów działalności prowadzonych w różnych zakresach lub różnych miejscowościach, dla których przewidziano różne wysokości stawek karty podatkowej, wysokość podatku dochodowego w formie karty podatkowej ustala się według stawki właściwej dla tego zakresu działalności i miejscowości, dla których przewidziana jest stawka najwyższa.

Stawki karty podatkowej podlegają corocznie podwyższeniu w stopniu odpowiadającym wskaźnikowi wzrostu cen konsumpcyjnych towarów i usług w okresie pierwszych trzech kwartałów roku poprzedzającego rok podatkowy w stosunku do tego samego okresu roku ubiegłego.

Zwyżki ustawowe podatku (art. 28)

Wprowadzono zwyżki podatku w przypadku zatrudniania np. pełnoletnich członków rodziny (za wyjątkiem małżonka) – od 10 do 40% w odwrotnie proporcjonalnej zależności od liczby zatrudnionych pracowników.

Możliwości podwyższania w ten sposób podatku są ograniczone tzw. stopą podatkową pośrednią, która w tym przypadku oznacza brak możliwości podwyższania stawki podatkowej powyżej kwoty podatku wynikającej ze stawki bezpośrednio następującej po stawce właściwej dla łącznej liczby wspólników i pracowników.

W przypadku rozwiązania umowy o pracę chociażby z jedną z osób, o których mowa w art. 25 ust. 6 pkt 2 lit. g), przed upływem 3 miesięcy od dnia zawarcia umowy, stawkę karty podatkowej podwyższa się o 50% poczynając od miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło rozwiązanie umowy o pracę, do upływu okresu 3 miesięcy, licząc od dnia zawarcia umowy, która została rozwiązana. Wyłączenie – pracodawca rozwiązał umowę bez wypowiedzenia lub zatrudnił inną osobę spełniającą warunki w ciągu 10 kolejnych dni.

Obniżki podstawowe podatku (art. 27)

  • dla podatników, którzy ukończyli 60 rok życia lub są inwalidami (orzeczony min. lekki stopień niepełnosprawności), wykonujących działalność usługową i wytwórczo-usługową oraz transportową osobiście – do 20%,
  • dla podatników zatrudniających inwalidów, wykonujących działalność usługową i wytwórczo-usługową – do 10% na każdego inwalidę,
  • na wniosek podatnika, za zgodą urzędu skarbowego, mogą być przyznawane obniżki kwot podatku sięgające 50% wartości zobowiązania. Prawo do obniżki podatku przysługuje w szczególnie uzasadnionych przypadkach związanych z nieadekwatnością stawek ustalonych w rozporządzeniu względem skali prowadzonej działalności gospodarczej,
  • dla podatników wykonujących usługi samodzielnie, będąc zatrudnionymi na pełnym etacie w innych przedsiębiorstwach – o 80% (z wyłączenie powyższych ulg),
  • za szczególną formę preferencji podatkowych uznać należy możliwość przekroczenia limitu zatrudnienia:
    • do 6 osób – dla działalności prowadzonej na terenach objętych szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym,
    • do 5 osób – jeżeli podatnik prowadzący gospodarstwo rolne wykonuje równocześnie pozarolniczą działalność gospodarczą w miejscowości o liczbie mieszkańców do 5.000,
    • do 3 osób – w latach 2003-2005.

Płatność podatku

Wysokość podatku dochodowego w formie karty podatkowej ustalana jest w drodze decyzji urzędu skarbowego odrębnie za każdy rok podatkowy. Jeżeli urząd skarbowy stwierdzi brak warunków do zastosowania opodatkowania w formie karty podatkowej, wydaje decyzję odmowną, co jest równoznaczne z obowiązkiem zapłaty podatku bądź to na zasadach ogólnych bądź to w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Obowiązek taki spoczywa na podatniku w przypadku skorzystania z przysługującego mu prawa do zrzeczenia się opodatkowania w formie karty podatkowej w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Podatnicy płacą podatek dochodowy w formie karty podatkowej bez wezwania w terminie do 7 dnia każdego miesiąca za miesiąc ubiegły (za grudzień – do 28 grudnia). Pobór podatku może być zawieszony w przypadku zgłoszenia przez podatnika przerwy w prowadzeniu działalności w danym roku podatkowym. Warunkiem jest aby przerwa trwała nieprzerwanie co najmniej 10 dni. Podatek pomniejsza się o 1/30 miesięcznej należności za każdy dzień przerwy.

Podatek opłacony w formie karty podatkowej jest dochodem gminy.

Odpowiedz

 

Arkadiusz Tobiasz student Akademii Ekonomicznej im. Karola Adamieckiego w Katowicach na specjalnościach informatyka ekonomiczna oraz rachunkowość. Więcej...

jQuery Validation i funkcja remote

Jakiś czas temu zwrócił się do mnie użytkownik z problemem. Chodzi o to, że korzysta on z pluginu walidacji jQuery, […]

Zend Framework: integracja z Uploadify

W tym wpisie postaram się przedstawić Wam w jaki sposób zintegrować skrypt Uploadify z Zend Frameworkiem. Dzięki temu będziemy mogli […]

Javascript: Czasowe wyświetlanie reklamy

Czasami chcemy, aby na pewnym elemencie naszej strony wyświetlała się reklama przez jakiś czas, a następnie zniknęła. W tym wpisie […]

Linux: backup wszystkich baz danych MySQL

Swego czasu pisałem o tym jak z poziomu konsoli można szybko i przyjemnie zrobić backup bazy MySQL. Wszystko jest ładnie […]